ماهی سمنقور (ماهی شنزار) چیست؟ بررسی کامل خواص

ماهی سمنقور که با نام‌های ماهی شنزار، ریگ‌ماهی و اسکینک معمولی شناخته می‌شود، خزنده‌ای از خانواده Scincidae و با نام علمی Scincus است. این جانور بیابانی به دلیل توانایی حرکت در شن‌های روان به «ماهی صحرا» نیز مشهور است. در طب سنتی ایران، چین، مصر و یونان از این حیوان به عنوان یک داروی حیوانی با طبع گرم یاد شده و کاربردهای درمانی متعددی برای آن ذکر شده است.

مشخصات ظاهری ماهی سمنقور

طول این خزنده معمولاً بین 15 تا 20 سانتی‌متر است. سری مخروطی، پوزه‌ای عضلانی شبیه بیل و اندام‌هایی کوتاه دارد که به آن کمک می‌کند در شن‌های نرم فرو رود و همانند شنا کردن حرکت کند. چشم‌های مهره‌ای و سوراخ‌های بینی بسیار ریز، سازگاری ویژه‌ای برای زندگی در ماسه‌های بیابانی ایجاد کرده‌اند.

زیستگاه ماهی شنزار

زیستگاه اصلی ماهی سمنقور مناطق بیابانی و خشک جهان است. این گونه در جنوب غربی ایران، عراق، عربستان، اردن و بخش‌هایی از شمال آفریقا یافت می‌شود. در ایران بیشتر در استان‌های خوزستان و هرمزگان دیده شده است. تغذیه آن عمدتاً شامل حشرات و بندپایان مانند عقرب‌ها است.

خواص ماهی سمنقور در طب سنتی

در منابع طب سنتی، خواص متعددی برای این جانور ذکر شده است که مهم‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از:

• تقویت میل جنسی در مردان و زنان
• افزایش تعداد اسپرم و بهبود کیفیت مایع منی
• کمک به درمان زودانزالی
• تقویت قوای عمومی و بنیه بدن
• کمک به تنظیم هورمون‌های زنانه
• استفاده سنتی در درمان کیست و فیبروم
• کاربرد سنتی در کنترل علائم ام‌اس
• کمک به کنترل قند خون در طب سنتی

بیشترین شهرت ماهی سمنقور به دلیل تأثیر آن در افزایش قوای جنسی و درمان اختلالات جنسی است و به همین دلیل پودر سمنقور در عطاری‌ها با تقاضای بالایی مواجه است.

نحوه مصرف و موارد منع مصرف

 ماهی را پودر کرده مقدار مصرف سنتی پودر سمنقور معمولاً به اندازه 5 گرم در روز ذکر شده است که میتوان با مخلوط عسل میل نمود . افراد دارای فشار خون بالا و زنان باردار باید قبل از مصرف حتماً با پزشک مشورت کنند. زیاده‌روی در مصرف می‌تواند عوارض جانبی ایجاد کند.

نحوه فرآوری و عرضه در بازار

پس از صید، شکم این حیوان تخلیه و با نمک پر می‌شود، سپس در آفتاب خشک شده و به صورت کامل یا پودر شده در بازار عرضه می‌گردد. تجارت این محصول در سال‌های اخیر افزایش یافته است.

جمع‌بندی

ماهی سمنقور یا اسکینک معمولی خزنده‌ای بیابانی با کاربرد گسترده در طب سنتی است. مهم‌ترین کاربرد آن در تقویت قوای جنسی و درمان اختلالات باروری عنوان شده است. با این حال مصرف آن باید با آگاهی و مشورت متخصص انجام شود.