خواص زرشک در طب سنتی

خواص زرشک

زرشک درختچه ای است دارای ساقهای خاردار که ارتفاع آن تا 4 متر نیز می رسد. چوب این درخت، قهوه ای، قرمز و یا زردرنگ می باشد. برگهای آن بیضی شکل با دندانه های اره ای و گلهای آن خوشه ای و زردرنگ است. شاخه های زرشکه تیغ زیادی دارد. میوه زرشک، قرمزرنگ، گوشتی، بیضی شکل و دارای طعمی ترش است. قسمت مورداستفاده این گیاه، ریشه، پوست ریشه و ساقه، برگ، گل و میوه آن است. انتهای بهار و ابتدای تابستان، فصل شکوفه دادن بوته زرشک است. غنچه های آن زردرنگ است که در فصل پاییز رنگ قرمز گیلاسی به خود می گیرند.

کشور ایران بزرگترین تولید کننده زرشک در دنیا می باشد که در این میان استان خراسان جنوبی با در اختیار داشتن نزدیک به ۹۷ درصد از اراضی زیر کشت این محصول، تولید ۹۵ درصد از زرشک دنیا را در اختیار دارد.

همه چیز در مورد خواص میوه زرشک

زرشک از نظر طب قدیم ایران، سرد و خشک است. میوه زرشک خواص زیر را دارد:

قابض است. تقویت کننده قلب و کبد است. بواسیر خونی را درمان می کند. خونریزی را برطرف می کند.

برای برطرف کردن بیماری های کبدی مفید است.

زرشک صفرا آور بوده و در درمان سنگ کیسه صفرا بسیار مؤثر است.

دم کرده زرشک را برای برطرف کردن ناراحتیهای دهان قرقره کنید.
زرشک به علت داشتن اسیدهای آلی، ملایم بوده و برای درمان سنگ کلیه مناسب است. میوه زرشک دارای اثر تصفیه کنندگی و ضدعفونی کننده خون منقبض کننده عروق، پایین آورنده تب، کاهش تورم و فشار خون، تنظیم و ضربان عضلات قلب است.

به دلیل وجود ویتامین B فراوان در زرشک، این ماده غذایی می تواند در پیشگیری از سرماخوردگی نقش بسزایی داشته باشد.

همچنین آهن موجود در زرشک قابل توجه است. از سایر ویتامین های موجود در این میوه می توان به ویتامینهای گروه B به خصوص ویتامین b2 b1 اشاره کرد که می تواند عوارض عصبی و حتی پرخاشگری را بهبود بخشد.

بسیاری از افراد تصور می کنند که روش طبخ زرشک پلو بسیار ساده است در حالی که رعایت نکته های ظریفی در آن، لازم و نشانه حرفه ای بودن آشپز است

روغنی که برای سرخ کردن زرشک استفاده می کنید باید تازه باشد و البته کره برای این کار بهتر است.

شکر را باید به زرشک در حال حرارت دیدن افزود زیرا باعث می شود زرشکها روی برنج بچسبند و غذا طعم ترش و شیرین پیدا کند.

زرشک را باید روی حرارت ملایم تفت داد زیرا حرارت دیدن بیش از اندازه آن باعث خشک شدنش می شود و هنگام خوردن زرشک پلو به دندان ها می چسبد.

برای آنکه زعفران، خوب رنگ بدهد، آن را در هاون سنگی یا چوبی آسیاب کنید نه در دستگاه آسیاب برقی زیرا با این کار عطر و بوی خود را از دست خواهد داد.

برای آنکه زعفران کاملا رنگ بدهد، کره را قبل از اینکه کاملا آب شود با زرشکه زعفران و شکر در تابه ای بریزید و وقتی کمی حرارت دید، نصف استکان آب به آن اضافه کنید و بعد از چند دقیقه آن را از روی حرارت بردارید. نگذارید زعفران روی حرارت زیاد بماند زیرا این کار عطر این ادویه را کم خواهد کرد.

برخی خانم ها، زعفران به اصطلاح آب کرده را در ظرفی در پسته در یخچال نگهداری می کنند. این کار کاملا اشتباه است و باعث می شود این ادویه عطر و طعم خود را از دست بدهد و برای افزودن به غذا مناسب نباشد.

بهترین نوشیدنی همراه زرشک پلو یک لیوان دوغ، شربت گلاب یا بهارنارنج است که به شما پیشنهاد می شود.

برای زیباتر شدن زرشک پلو، پس از سرو آن روی زرشکها یک قاشق غذاخوری خلال پسته نیز بریزید. رنگ سبز آن در کنار قرمزی زرشکه ظاهر زیبایی به زرشک پلو خواهد داد.

طرز تهیه و روش مصرف آب زرشک

مقدار ۲۵۰ گرم زرشک سیاه را پس از تهیه و پاکسازی با آب سرد به صورت ملایم بشویید. سپس آن را داخل ظرفی غیرفلزی با 6 تا ۸ لیوان آب خیس کرده و پس از مدت 24 ساعت مخلوط را داخل مخلوط کن ریخته هم بزنید. مخلوط به دست آمده که حاصل خرد شدن کامل زرشک سیاه است را با استفاده از پارچه صاف کرده و به بطری های شیشه ای جهت نگهداری منتقل کنید.

بهتر است هر روز صبح ناشتا ترجیحا قبل از طلوع آفتاب یک لیوان و شب موقع خواب نیز یک لیوان میل نمایید.

نکات مهم

برای افرادی که مبتلا به سرفه های خشک هستند مضر است.

مصرف زیاد آب زرشک به صورت روزانه توصیه نمی شود. مقدار گفته شده در طول 24 ساعت کافی می باشد.

منبع:کتاب ادویه جات و سلامتی انسان(مصطفی کریمی)