خواص کاکائو در طب سنتی
خواص کاکائو
کاکائو ماده ای تلخ مزه است که از دانه های درخت گرمسیری کاکائو به دست می آید. دانه های کاکائو از نظر طعم، تلخی و عطر باهم متفاوت اند و گران ترین نوع کاکائو از دانه های درخت کرئیولو به دست می آید که تلخی آن نسبت به سایر کاکائوها خیلی کمتر است و تنها ۱۰ درصد شکلات های دنیا با استفاده از این نوع کاکائو تهیه می شود.
شاید این موضوع کمی خنده دار و غیرقابل باور باشد، اما تا اواخر قرن ۱۷ میلادی، شکلات یا کاکائو (chocolate)، ماده غذایی گران قیمتی در اروپا بود که فقط ثروتمندان سلطنتی از آن استفاده می کردند. در آمریکای مرکزی نیز شکلات، کالایی لوکس محسوب می شد و مردم از دانه های کاکائو به جای پول استفاده می کردند. اولین بار کریستف کلمب، کاکائو را از آمریکا به اروپا آورد تا به ملکه اسپانیا نشان دهد. در آن زمان از شکلات در انواع نوشیدنی ها استفاده می شد و برای گرفتن تلخی آن مقداری شکر به آن اضافه می کردند.
در سال ۱۸۲۸، هلندی ها روشی اختراع کردند که طی آن چربی دانه های کاکائو گرفته می شد و از آن «کره کاکائو» تهیه می گردید. از باقی مانده آن نیز پودر کاکائو تهیه می شد.
جالب است بدانید که در نوع مرغوب شکلاتها، تنها ۱۰ درصد کاکائو به کار می رود.
به طور کلی شکلات ها را به سه دسته، تلخ، شیری و سفید تقسیم می کنند:
شکلات های تلخ بدون شیر هستند.
شکلات های شیری حاوی شیر، شکر و وانیل اند.
در شکلات سفید تنها از چربی دانه کاکائو استفاده می شود.
تحقیقات جدید نشان داده است شکلات برای سلامت قلب مفید است و مانع از لخته شدن خون می شود، کلسترول خون را تنظیم کرده و به دلیل داشتن خواص آنتی اکسیدانی از التهاب و نابودی سلول ها جلوگیری می کند.
از طرف دیگر مصرف روزانه ۳۰ گرم شکلات تلخ فشار خون را به میزان قابل توجهی کاهش می دهد و سبب افزایش حافظه نیز می شود.
این ماده خوراکی لذیذ می تواند روند، سخت شدن عروق در افراد سیگاری را نیز کند نماید.
جالب است بدانید تئوبرومین موجود در شکلات در داروهای ضد سرفه استفاده می شود و خوردن شکلات تلخ می تواند دفعات سرفه و تأثیر سوء آن بر سیستم قلبی عروقی و اعصاب مرکزی را کاهش دهد.
شیر کاکائو نیز سبب سرحالی و تقویت عضلات می شود و برای ورزشکاران بسیار مفید است. البته فراموش نکنید قند و چربی موجود در شکلات می تواند سبب چاقی و افزایش کلسترول خون شود.
تحقیق جدیدی نشان میدهد که کاکائوی تلخ برای سرخرگها مفید است و جریان خون را در آنها تسهیل می کند.
کاکائو حاوی مقادیر فراوانی از فلاونوئیدها است که می تواند به افزایش و تسهیل گردش خون در مغز و دیگر اندام ها کمک کند. گرچه بسیاری از مردم بدون توجه به خواص کاکائو و فقط به علت طعم مطبوعش آن را مصرف می کنند، اما اعتقاد به خواص دارویی کاکائو از دیرباز رایج بوده است.
فلاونوئیدهای موجود در کاکائو به باز شدن رگهای خونی کمک می کنند و مانع تجمع پلاکتها در دیواره عروق می شوند. تأثیر این مواد بر بدن، شبیه آن چیزی است که در داروی آسپرین دیده می شود، اما مدت اثر آنها طولانی تر است. کاکائو می تواند جایگزینی مناسب برای افرادی باشد که به آسپرین حساس هستند.
کاکائو حاوی مقدار کمی ماده شیمیایی به نام فنیل اتیل امین- داروی عشق- است و می تواند در کنترل توان فیزیکی، خلق و خو و هوشیاری مؤثر باشد. مقدار بسیار کم این ماده شیمیایی در هنگام سرخوشی و شادمانی عاطفی در خون آزادشده و باعث افزایش فشار خون و ضربان قلب می شود.
کاکائوی خالص و تصفیه نشده، تلخ مزه است که تولید کنندگان برای تهیه شکلات کاکائویی و بهتر شدن طعم تلخ کاکائو، مقدار زیادی شکر و روغن به آن اضافه می کنند در نتیجه با خوردن شکلات کاکائویی مقدار زیادی انرژی اضافی دریافت می کنید که برای بدن نیاز نیست و ممکن است شما را برای ابتلای به بیماریهای قلبی مستعد کند. همچنین شکر و روغن، خواص آنتی اکسیدانی کاکائوی خالص را از بین می برد؛ بنابراین می توان گفت شکلات تهیه شده از کاکائو به دلیل انجام عمل فرآیند در کارخانه، خواص مفید دانه کاکائوی خالص را ندارد ولی کاکائوی خالص و تصفیه نشده اثر آنتی اکسیدانی قوی در پیشگیری از بیماریهای قلبی دارد.
از کاکائو برای مصارف مختلف استفاده می کنند. در تهیه انواع کیکه در انواع نوشیدنی و برای تزئین مواد غذایی مختلف و همراه با خامه (خامه شکلاتی) از پودر کاکائو، استفاده می شود.
برای مثال، در تهیه نوشیدنی داغ کاکائو که به سبک مکزیکی درست می شود، یک قاشق غذاخوری پودر کاکائو را با دو قاشق غذاخوری شکر (استفاده از شکر قهوه ای برتری دارد) و کمی فلفل قرمز مخلوط می کنند. سپس دو قاشق غذاخوری آب به این مخلوط اضافه می کنند و به هم می زنند. مخلوط را روی حرارت قرار می دهند تا به جوش آید، اما باید مراقب بود تا سر نرود. سپس مقدار کافی شیر و کمی دارچین به مخلوط اضافه می کنند و هم می زنند. بعد دوباره آنرا روی حرارت می گذارند تا کاملا داغ شود و مواد به خوبی با هم مخلوط شوند. در مرحله آخر، کمی وانیل هم به این نوشیدنی اضافه می نمایند. نوشیدنی ما که به شیر کاکائو هم معروف است به این صورت تهیه می شود.
جدا از خوشمزه بودن و عطر و طعم آن،کاکائو برای سلامتی هم با اهمیت است.
این ماده خواص آنتی اکسیدان داشته که ضد سرطان است.کاکائو سه برابر چای سبز،از ابتلا به سرطان جلوگیری می کند.
منبع:کتاب ادویه جات و سلامتی انسان(مصطفی کریمی)
