خواص آویشن در طب سنتی

خواص آویشن

آویشن گیاهی است علفی، دارای شاخه های زیاد و چوبی به ارتفاع تا ۳۰ سانتی متر که در نواحی کوهستانی در بین تخته سنگ و به ویژه در کشورهای اروپایی میروید. ساقه های آویشن، پوشیده از کرک و برگهای کوچک زیادی است. برگهای آن کوچک، لوزی شکل، نوک تیز و به صورت متقابل بر روی ساقه قرار دارند. این برگها به رنگ خاکستری روشن و با بوی بسیار نافذ است و دارای دم برگهای کوچکی نیز می باشد. گلها کوچک، گلی رنگ و یا سفید و به صورت مجتمع در انتهای ساقه قرار گرفته اند. قسمت مورداستفاده گیاه، گل و به ویژه برگهای آن است. این گیاه، به طور محدود و برای تهیه داروها، در ایران گشت می گردد.

این گیاه، بومی قسمت های مرکزی و جنوب اروپا، بالکان و قفقاز است. در اروپای مرکزی، شرق آفریقا، هند، ترکیه، مراکش و آمریکای شمالی، در سطوح وسیع کشت می گردد. صادرات آن، اکثر از کشورهای اسپانیا، فرانسه، بلغارستان و مجارستان به دیگر نقاط جهان صورت می گیرد.

آویشن در احادیث و روایات

امام صادق ع فرمود: «چهار چیز است که دیده را جلا می دهد و سود دارد و زیانی نمی آورد. در باره آنها از امام پرسیدند، فرمود: آویشن و نمک، وقتی باهم باشند و نانخواه (گیاه زنیان) و گردو، وقتی باهم باشند.

امام صادق(ع) فرمودند: آویشن و نمک که چون در بر هم قرار گیرند بادها را از دل برون می رانند، انسداد را می گشایند، بلغم را می سوزانند، آب را در بدن به جریان در آورند، بوی دهان را خوش می سازند، معده را نرمی میدهند، بوهای بد را از دهان ببرند و آلت را سفتی می بخشند».

امام کاظم (ع) فرمود: (داروی امیرمؤمنان اویشن بود، زیرا اویشن برای معده، پرزی همانند پارچه های مخمل می شود.)

در روایات آمده است که آویشن معده را می پالايد.

مصرف خوراکی آویشن دارای اثر خلط آور و ضد سرفه خوبی می باشد؛ به همین با محصولات زیاد به ویژه به صورت شربت از آن تهیه شده است. هم چنین در برونشیت، سیاه سرفه و … به خوبی می توان از آن استفاده کرد.

آویشن خاصیت ضد میکروب، بسیار قوی دارد. همچنین در بعضی محصولات موضعی، به عنوان ضد خارش، ضد میکروب، مالشی قرمز کننده و محرک، محلولهای حمام و محلولهای قرقره برای کاهش تورم دهان و گلو، مصرف می شود.

کاربرد دیگر آویشن، مصرف آن به صورت پودر در بعضی ادویه جات و ترشی هاست، همچنین به طور مستقیم و یا همراه با دیگر گیاهان، به عنوان بو، مزه و ضد نفخ در صنایع غذایی مصرف زیادی دارد.

برخی نیز از پودر آن بر روی انواع پیتزا و لازانیا و غذاهای مشابه آن استفاده می کنند. در طب عوام، اکثرا به خاطر اثرات مسکن، ضد اسپاسم و ضد نفخ، از آن استفاده می کنند.

گیاهانی با نام آویشن پهن، آویشن باریک و آویشن شیرازی که در عطاری ها و یا بازار ایران وجود دارد، گیاهانی متفاوت از آویشن بوده ولی به علت شباهت در بعضی ترکیبات و یا شباهت ظاهری، بدین نام ها نامیده شده اند.

به بعضی از گونه های گیاه Thymus در ایران آویشن اطلاق می شود.

این گیاه در مناطق زیادی از ایران در شمال غرب و مرکز از جمله مازندران، گیلان، آذربایجان، زنجان، کردستان، اطراف تهران و اطراف قزوین می روید.

تهیه دمنوش آویشن

بر روی ۲ گرم از پودر برگ آویشن، یک لیوان آب جوش ریخته و پس از ۱5 دقیقه صاف کرده و مینوشیم. داروهایی گیاهی تهیه شده از آویشن، اکثرا به شکل مایع و شربت می باشند که با استفاده از راهنمای همراه دارو، باید مصرف شود. هم چنین به صورت تی بگ های مختلف که اکثرا حاوی ۲ گرم پودر و یا خردشده برگ آویشن است، در دسترس قرار می گیرد.

خواص دیگر آن، شامل خاصیت ادرارآور، ضدعفونی کننده مجاری ادرار و ضد کرم است.

عرق آویشن

عرق آویشن دارای طبیعت گرم می باشد.

عرق آویشن برای تقویت معده، رفع ترشی معده، تقویت بینایی، سردرد و تشنج، رقیق کننده خون، در عفونت های ریوی، زکام و برونشیت بی همتاست.

نحوه استفاده از عرق آویشن

پس از هر وعده غذا یک استکان از عرق آویشن میل نمایید.

منبع:کتاب ادویه جات و سلامتی انسان(مصطفی کریمی)