خواص هل در طب سنتی
خواص هل
هل، گیاهی است که در مناطق گرم می روید. وطن آن هندوستان می باشد و حدود ۸۰ درصد هل مصرفی دنیا از هندوستان تأمین می شود.
هل، بیضی شکل و به رنگهای زرد، سبز یا سیاه است. دانه های معطر و مطبوعی به رنگ قهوه ای در به آن وجود دارد که به عنوان ادویه و برای خوشبو کردن نوشیدنی ها و غذاها به مصرف میرسد.
عطر خوش و اثر گرمابخش و اشتها آور هل، این دانه را به یکی از بهترین طعم دهنده ها برای انواع نوشیدنی، دسر و شیرینی تبدیل می سازد. در بسیاری از شیرینی ها و دسرهای سنتی ایرانی نیز از هل کوبیده یا آسیاب شده استفاده میشود.
هل، از نظر طب قدیم ایران گرم و خشک است.
جویدن دانه های هل پس از صرف غذا ضمن کمک به هضم و گوارش بهتر غذا می تواند بوی نامطبوع دهان (مثل بوی سیر و پیاز) را نیز خنثی کند. دانه های هل خواص گرمابخشی داشته و معده و روده ها را تقویت می کنند. هل، اشتها را تحریک می کند و عمل هضم غذا را بهبود می بخشد.
نوشیدن دم کرده داغ آن موجب تسکین کولیت، سوءهاضمه، باد نفخ، حالت تهوع و بی حالی شده و مانع ترشح زیاد اسید معده میشود.
یکی از خواص ویژه و بسیار ارزشمند هل، جلوگیری از تشکیل خلط در گلو است. از این رو می توان آن را به محصولات لبنی و پودینگها افزود تا اثر شیر را که موجب تشکیل خلط در گلو می شود خنثی کرده و به هضم آن نیز کمک کند.
دانه های هل، خاصیت داروی اکسپکتورانت را دارد و سینوس ها و برونشها، بینی و سینه را از خلط و ترشحات اضافی پاک می کند.
هل به بهبود روحیه و بازیابی انرژی و توان از دست رفته کمک می کند.
هل اضطراب و نگرانی را کاهش می دهد و در رفع افسردگی مؤثر است.
هل، همچنین کلیه ها را تقویت می کند و گفته می شود برای درمان شب ادراری کودکان مفید است.
هل تقویت کنده قلب است؛ بادشکن بوده و گاز معده و روده را از بدن خارج می سازد تقویت کننده بدن است.
هل قاعدگی را باز می کند؛ زخم های دهان را برطرف می کند، بدین منظور دم کرده هل را در دهان قرقره کنید؛
برای تسکین درد گوش، گرد هل را در گوش بریزید؛ تب را پایین می آورد؛ معالج سرماخوردگی است؛ برای تسکین درد روماتیسم مفید است؛ ضد مسمومیت است؛ برای رفع بیماری های چشم مفید است.
طرز تهیه دم کردن هل
مقدار ۳۰ گرم هل کوبیده را در یک لیتر آب جوش ریخته و بگذارید به مدت ۱۰ دقیقه دم بکشد. سپس آن را صاف کرده و بنوشید. هل را همچنین می توان موقع دم کردن چای، به آن اضافه کرد.
طرز تهیه یک دم کرده دارویی با هل
برای تهیه یک دم کرده گیاهی معطر و آرام بخش و خوش طعم، 4 عدد دانه هل را همراه با 4 عدد دانه فلفل سیاه، 4 عدد دانه میخک، یک قطعه دارچین نکوبیده و چند حلقه نازک زنجبیل تازه در 600 میلی لیتر آب بریزید. آن را به مدت نیم ساعت روی حرارت ملایم قرار دهید، اما مواظب باشید نجوشد. دم کرده را صاف کنید و به صورت داغ همراه با کمی شیر یا عسل بنوشید. نوشیدن این دم کرده دو بار در روز، درمانی فوق العاده برای سرفه و سرماخوردگی است.
مصرف زیاد هل برای روده ها مضر است. برای رفع این مشکل،آن را باید با کتیرا خورد.
منبع:کتاب ادویه جات و سلامتی انسان(مصطفی کریمی)
